loader_50x90
loader_50x90
logo
Rubrika: Kolumne
Državljanstvo kroz investicije
još 25 min. čitanja
ponedjeljak
11. Septembar 2017.

Državljanstvo kroz investicije

0:30
Od kada je 2013. uveo program ekonomskog državljanstva, procjenjuje se da je Kipar prihodovao četiri milijarde eura privlačenjem bogate svjetske klijentele koja traži nove mogućnosti globalnog razvoja poslovanja
Državljanstvo kroz investicije
Duško Knežević

Diverzifikacija ekonomije i otvaranje novih mogućnosti za dinamičan rast društva neophodni su za održivi razvoj Crne Gore. Državljanstvo kroz investicije jedan je od takvih potencijala koji svako treba valorizovati. Naročito imajući u vidu da kao atraktivna turistička destinacija imamo i konkurentnu prednost u brzorastućoj industriji ekonomskog državljanstva, koja po nekim procjenama godišnje doseže i do tri milijarde eura.

Pozitivne modele implementacije programa državljanstva kroz investicije imamo u mediteranskim zemljama, članicama Evropske unije, Malti i Kipru. Oba primjera ukazuju na otvaranje značajnih novih izvora finansiranja državnog budžeta malih mediteranskih ekonomija i programa koji su vitalni za dinamičan i održiv razvoj društva.

Od kada je 2013. uveo program ekonomskog državljanstva, procjenjuje se da je Kipar prihodovao četiri milijarde eura privlačenjem bogate svjetske klijentele koja traži nove mogućnosti globalnog razvoja poslovanja. Kipar omogućava stranim državljanima državljanstvo kroz investicije u nekretnine od dva miliona eura ili kupovinu državnih akcija i udjela u kiparskim kompanijama u vrijednosti od 2,5 miliona eura. Na ovaj način značajno je podignuta vrijednost nekretnina i obezbijeđeni su novi izvori finansiranja državnog budžeta i ekonomije.

Individualni investitorski program, naziv pod kojim se realizuje program ekonomskog državljanstva na Malti, zahtijeva od stranih državljana minimalnu investiciju od 880.000 eura, od kojih većina ide u Malteški nacionalni razvojni fond, koji finansira zdravstvo, obrazovanje i otvaranje novih radnih mjesta. Uz to, dio sredstava podrazumijeva investicije u državne obveznice i posjedovanje ili zakup nekretnina. Procjene su Centralne banke Malte da ovaj program već učestvuje sa 2,5% u BDP-u i da doprinosi godišnjem rastu vrijednosti nekretnina od 7%.

Crna Gora je sad u poziciji da i sama realizuje značajnu ekonomsku i društvenu korist od uvođenja projekta državljanstva kroz investicije. NATO članstvo i ubrzani proces pristupanja EU predstavljaju značajne dodatne vrijednosti koje nas mogu pozicionirati u ovom novom biznisu koji raste sa trendovima globalizacije i migracija. Sigurnost i pristup većem tržištu, uz kvalitet življenja i poreske olakšice, dominantni su u opredjeljenju investitora za izbor novog državljanstva.

Geopolitička situacija na Bliskom istoku kao i želja brzorastućeg staleža azijskih milionera za evropskim i zapadnim tržištima doprinosi rastu bogate imigracije. Sve to otvara mogućnost Crnoj Gori da sa kvalitetnim programom državljanstva kroz investicije privuče svježe fondove za postojeću ekonomiju, ali i jedinstveni ljudski kapital koji može omogućiti razvoj novih oblika poslovanja. Samo za Kinu podaci pokazuju da je više od 90.000 milionera napustilo ovu zemlju u periodu između 2000. i 2014, a da blizu 50% postojećih planira da napusti zemlju u periodu od pet godina. Sjedinjene Američke Države, Kanada i Australija su glavne destinacije emigracije bogatih Kineza, a kvalitet života, kvalitet životne sredine i obrazovanja ključni faktori pri izboru. Crna Gora kao mediteranska i evropska zemlja, sa dosta očuvanom životnom sredinom i već prisutnim kineskim investicijama i konkurentnim poreskim sistemom može naći prostora za privlačenje bogatih kineskih imigranata. Uz to, omogućava se i internacionalizacija obrazovnog sistema kroz partnerstva sa američkim i britanskim univerzitetima.

Vlada Crne Gore donijela je ispravnu odluku u namjeri da implementaciju projekta radi sa više kompanija specijalizovanih za ekonomsko državljanstvo.

Potrebno je raditi i na specijalizovanoj instituciji za ovaj projekat, kao i na licenciranju kompanija, advokatskih kancelarija i konsultanata koji bi se bavili promocijom i implementacijom programa. Navedimo primjer Kanade, zemlje koja je jedan od lidera u privlačenju ljudskog i ekonomskog kapitala kroz imigracione programe, koja ima posebno Ministarstvo za građanstvo, imigracije i multikulturalizam. Sve to će omogućiti profesionalnost, visoke kriterijume selekcije investitora, kao i transparentnost projekta. Sve je vrlo bitno s obzirom na dileme javnosti prema ovakvim projektima. Dileme koje u uspješnim primjerima implementacije demantuju ekonomski pokazatelji.

Uz sve ovo, navedeno pozicioniranje u kontekstu državljana svijeta može biti značajna dodatna vrijednost nacionalnom brendu, posebno iz aspekta turizma i privlačenja novih investicija, vitalnih kategorija naše ekonomije.

Ukazujem i na to da ovakav program ne bi podrazumijevao hiljade ili desetine hiljada stranaca koje bi zapljusnule Crnu Goru, već se njihov broj mjeri stotinama, i to provjerenih, kvalitetnih stranih investitora, kao i da se primjena programa ekonomskog državljanstva može ograničiti na određen broj godina.

(Dr. Duško Knežević, predsjednik Atlas Grupe i Univerziteta Mediteran)