logo
Rubrika: Vremeplov
Na današnji dan - 10. novembar
još 25 min. čitanja
petak
10. Novembar 2017.

Na današnji dan - 10. novembar

U palači Dolmabahce u Istanbulu 1938. godine umro državnik i prvi predsjednik Republike Turske Mustafa Kemal-paša, poznat kao Ataturk. Pod njegovim vođstvom 1922. zbačen je posljednji sultan Muhamed VI, a 1923. Turska je proglašena republikom
Na današnji dan - 10. novembar
Mustafa Kemal-paša

1444. U bici kod Varne u Bugarskoj snage turskog sultana Murata II pobijedile su poljsko-ugarsku vojsku kralja Vladislava III Jagjeloviča i erdeljskog vojvode Janoša Hunjadija. Poljski kralj Vladislav je u toj bici poginuo. To je bio posljednji pokušaj evropskih sila da odbrane Konstantinopolj od turskog osvajanja.

1759. Rođen njemački pisac Johann Christoph Friedrich von Schiller, u čijem djelu se sa poezijom prožimaju filozofija, historija i književna teorija.

1796. Umrla ruska carica Katarina II Aleksejevna (Katarina Velika). Na prijesto je došla 1762. poslije dvorskog udara u kojem je svrgnut, a potom ubijen njen muž Petar III. Uspješno je ratovala protiv Poljske i Turske i proširila teritoriju Rusije.

1919. Rođen ruski inženjer Mihail Timofejevič Kalašnjikov, konstruktor automatske puške AK-47.

1963. U epidemiji kolere u Indiji i Pakistanu je za nekoliko sedmica umrlo više od 1.500 ljudi.

1975. Vlade SFR Jugoslavije i Italije potpisale Osimski sporazum kojim je regulisana granica između dvije zemlje. Ugovorom je regulisan i dio sporne granice od Međe Vasi do zaliva Sveti Jernej, kao i granica u vodama Tršćanskog zaliva.

1982. Umro Leonid Iljič Brežnjev, generalni sekretar Komunističke partije i predsjednik Prezidijuma Vrhovnog sovjeta SSSR-a od 1964, kada je smijenjen Nikita Hruščov. Zamijenio ga je Jurij Andropov.

1991. U Vukovaru počele ulične borbe između pripadnika JNA i hrvatskih policijskih snaga. Jedinice JNA osvojile su Vukovar 18. novembra.

1993. U Ulici žrtava fašizma kod broja 12 u sarajevskoj općini Novi Grad od eksplozije granate koja je ispaljena sa srpskih položaja, poginulo devet, a ranjena 32 civila.

1994. Irak priznao Kuvajt kao suverenu državu.

1995. Vijeće sigurnosti UN-a usvojilo rezoluciju kojom se osuđuje ratni zločin u Srebrenici koji su počinile snage bosanskih Srba.

1995. Vojne vlasti u Nigeriji su, pod optužbom za ubistvo, objesile aktivistu za prava manjina Kena Saro Vivu i osam njegovih saradnika.

1997. Predsjednici Rusije i Kine Boris Jeljcin i Đijang Cemin potpisali deklaraciju kojom je okončan dugogodišnji pogranični spor dviju zemalja.

2001. Umro američki pisac Ken Kesey, koji je 1962. godine objavio čuveni roman “Let iznad kukavičijeg gnijezda”, koji je podržavao pobunu protiv rigidnih autoriteta i inspirisao hipi pokret 1960-ih godina.

2004. Vlada Republike Srpske uputila je javno izvinjenje porodicama Bošnjaka stradalih u Srebrenici od 10. do 19. jula 1995. godine, konstatujući da se u Srebrenici desio “zločin velikog obima”.

image
Ademir Kenović

1997. Bh. režiser Ademir Kenović proglašen za najboljeg režisera na 10. međunarodnom filmskom festivalu u Tokiju, a njegovi filmovi “Savršeni krug” i “Nakon tišine Karoline Link” nagrađeni glavnim nagradama.

2007. Umro američki pisac Norman Mailer, dvostruki dobitnik Pulitzerove nagrade, koji je skoro sedam decenija dominirao američkom literarnom scenom.

image
Miriam Makeba

2008. Umrla južnoafrička pjevačica i svjetski simbol borbe protiv aparthejda Miriam Makeba. Nagradu Grammy dobila je 1966. za album “An Evening with Belafonte and Makeba” koji je snimila sa Harryjem Belafonteom.