logo
Rubrika: Vremeplov
Na današnji dan - 10. septembar
još 25 min. čitanja
nedjelja
10. Septembar 2017.

Na današnji dan - 10. septembar

U dvorcu Saint-Germain kod Pariza 1919. godine predstavnici Austrije i predstavnici pobjedničkih sila u Prvom svjetskom ratu i država nasljednica Austro-Ugarske potpisali su mirovni ugovor kojim je formalno prestala da postoji Austro-Ugarska. Stvorene su nove države; Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, Čehoslovačka, Mađarska, Poljska sa austrijskom Galicijom i proširena Rumunija. Austriji su nametnuta stroga ograničenja - zabranjeno joj je da se ujedini sa Njemačkom i da ima jaku vojsku. Italija je dobila južni Tirol, te Istru sa više ostrva u Jadranu
Na današnji dan - 10. septembar
Mir u Saint Germainu

1526. Turski sultan Sulejman II Veličanstveni je, poslije pobjede nad Mađarima na Mohačkom polju, zauzeo Budim, koji je postao sjedište Budimskog pašaluka, provincije Otomanskog carstva u narednih 150 godina.

1721. Švedska i Rusija su mirom u Nistadu u Finskoj okončale Veliki sjeverni rat, započet 1700, u kojem je ruski car Petar Veliki potukao Šveđane i dobio izlaz na Baltičko more. Rusiji je pripala teritorija od Finskog do Riškog zaliva i gradovi Riga, Revel i Narva.

1855. Rođen njemački arheolog Robert Koldeway, koji je od 1899. do 1917. istraživao Babilon i dokazao da je taj biblijski grad na rijeci Eufrat, južno od Bagdada, stvarno postojao.

1898. U Genevi ubijena austrougarska carica Elizabeta, žena Franza Josepha. Atentat je izvršio anarhista Luigi Lucheni.

1939. Kanada objavila rat nacističkoj Njemačkoj.

1943. Poslije kapitulacije Italije u Drugom svjetskom ratu, Nijemci su okupirali Rim i stavili pod protektorat Vatikan.

1945. Vidkun Quisling, šef marionetske vlade Norveške (1942 - 1945), proglašen je krivim za izdaju i osuđen na smrt zbog saradnje sa nacističkom Njemačkom u Drugom svjetskom ratu.

image
Gibraltar

1967. Građani Gibraltara odbacili su na referendumu pripajanje Gibraltara Španiji i opredijelili se da ostanu pod britanskom upravom.

1976. U sudaru putničkih aviona trident britanske kompanije British Airways i DC-9 jugoslovenske kompanije JAT, sjeverno od Zagreba, poginulo je svih 176 ljudi u oba aviona.

image
Guernica

1981. Slika “Guernica” Pabla Picassa vraćena je u Španiju. Naslikana 1937, poslije nacističkog bombardovanja baskijskog mjesta Guernica u Španskom građanskom ratu, “Guernica” je od 1939. bila u New Yorku.

1989. Mađarska otvorila granicu prema Zapadu i dopustila odlazak oko 7.000 izbjeglica iz Istočne u Zapadnu Njemačku. Taj masovni egzodus doveo je do pada Berlinskog zida.

1994. Papa Ivan Pavao Drugi stigao je u Hrvatsku, u prvu posjetu poglavara Rimokatoličke crkve regionu bivše Jugoslavije. Papa se založio za mir na Balkanu.

1995. Jedinice Trećeg korpusa Armije BiH oslobodile Vozuću i niz važnih kota na Ozrenu.

1995. Tokom vazdušne operacije protiv bosanskih Srba, NATO je, sa američkog broda Normandija u Jadranskom moru, krstarećim raketama tomahawk počeo da gađa protivvazdušna postrojenja u okolini Banje Luke.

2000. U sukobima pristalica različitih političkih opcija tokom lokalnih izbora u Makedoniji ranjeno je nekoliko desetina ljudi. Napetost između etničkih Albanaca i Makedonaca eskalirala je u proljeće 2001. u sukobe koji su zemlju doveli na ivicu građanskog rata.

2002. Švajcarska postala 190. članica Organizacije ujedinjenih nacija u kojoj je od 1948. imala status posmatrača.

2006. U Crnoj Gori održani parlamentarni izbori, prvi od proglašenja nezavisnosti. Ubjedljivu pobjedu odnijela je koalicija Demokratske partije socijalista (DPS) Mila Đukanovića i Socijaldemokratske partije (SDP) Ranka Krivokapića.

2011. Više od 163 osobe su poginule u nesreći broda sa oko 600 putnika, koji je potonuo u Indijskom okeanu kod obale Tanzanije. Nesreću je preživjelo 325 osoba, a dvije se vode kao nestale.