logo
Rubrika: Vremeplov
Na današnji dan - 13. septembar
još 25 min. čitanja
srijeda
13. Septembar 2017.

Na današnji dan - 13. septembar

Američki dirigent poljskog porijekla Leopold Stokowski umro 1977. godine. Vodio je Njujoršku filharmoniju od 1946. do 1950, a 1962. osnovao je Američki simfonijski orkestar. Napisao je knjigu “Muzika za sve nas”
Na današnji dan - 13. septembar
Leopold Stokowski

1598. Umro Filip II, napuljski kralj (1554), gospodar Holandije (1555), a nakon povlačenja svog oca Karla V (1556), kralj Španije, Sicilije i Sardinije. Apsolutista i fanatični katolik svojom politikom izazvao je ustanak u Holandiji, koji je doveo do nezavisnosti sjeverne pokrajine (1581). Pobijedio je tursku flotu kod Lepanta 1571, ali je pohod njegove nepobjedive armade (1588) na Englesku završio katastrofalnim porazom.

1759. Britanci su u presudnoj bici u blizini Quebeca pobijedili Francuze i osigurali britansku supremaciju u Kanadi.

1842. Narodna skupština kneževine Srbije, u kojoj su ustavobranitelji imali većinu, proglasila je za kneza Aleksandra Karađorđevića, sina vođe Prvog srpskog ustanka Karađorđa. Ustavobranitelji su prethodno zbacili kneza Mihajla Obrenovića, koji je potom izbjegao u Austriju.

1874. Rođen austrijski kompozitor Arnold Schönberg. Kao začetnik Bečke atonalne škole, pobornik ekspresionizma u muzici i tvorac novog načina komponovanja - dodekafonije, bitno je uticao na razvoj muzike 20. vijeka.

1882. Tokom Egipatskog ustanka britanske trupe porazile su egipatsku vojsku kod Tel el-Kebira i nastavile osvajanje Egipta i Sudana.

1922. U Al-Aziziji u Libiji izmjerena je najviša temperatura vazduha u hladu - 58 stepeni Celzijusa.

1923. General Migel Primo de Rivera izvršio je, uz odobrenje kralja Alfonsa XIII, državni udar u Španiji i zaveo vojnu diktaturu.

1971. U njujorškom zatvoru Atika poginuli su 31 zatvorenik i 11 zatvorskih čuvara, kada su pripadnici američke policije i Nacionalne garde intervenisali da smire petodnevnu pobunu u zatvoru.

1989. U Cape Townu su održane do tada najveće demonstracije protiv aparthejda u Južnoj Africi. Demonstrante koji su uz pjesmu i igru prolazili kroz centar grada predvodio je nadbiskup Desmond Tutu.

1991. SSSR i SAD se sporazumjeli da obustave snabdijevanje oružjem zaraćenih strana u Afganistanu.

image
Anthony Perkins

1992. Umro američki filmski glumac Anthony Perkins, dobitnik Oscara za film “Prijateljsko ubjeđivanje”. Perkins je tražen isključivo za likove psihopata i mračnjaka.

1993. Izrael i Palestinska oslobodilačka organizacija (PLO) potpisali su u Washingtonu mirovni sporazum kojim je predviđena palestinska samouprava na okupiranim teritorijama.

1995. Snage Hrvatske vojske i HVO-a oslobodile grad Jajce od srpskih snaga. Isti dan Hrvatska vojska oslobodila Drvar.

1999. U Beogradu umro doajen srpskog novinarstva Predrag Milojević.

1999. U četvrtoj velikoj, od serije eksplozija koje su dvije sedmice potresale Moskvu, srušena je stambena zgrada, a poginulo 118 ljudi.

2000. Naturalizovani Amerikanac tajvanskog porijekla Ven Ho Li, istraživač u vladi SAD-a, pušten je iz zatvora uz izvinjenje sudije. On je u samici proveo devet mjeseci zbog optužbi američke vlade da predstavlja prijetnju za nacionalnu bezbjednost.

image
Osama bin Laden

2001. Državni sekretar SAD-a Colin Powell potvrdio da je vođa Al-Kaide Osama bin Laden, za kojeg se vjerovalo da se krije u Afganistanu, glavni osumnjičeni za terorističke napade u SAD-u 11. septembra.

2006. Bombaš samoubica usmrtio je u Bagdadu 114 osoba, uletjevši svojim kombijem u gomilu šiitskih muslimana.