logo
Rubrika: Vremeplov
Na današnji dan - 14. novembar
još 25 min. čitanja
utorak
14. Novembar 2017.

Na današnji dan - 14. novembar

Vizantijski car Justinijan I Veliki umro 565. godine. Došao na prijesto 527. i težio je da obnovi Rimsko carstvo. Sagradio je baziliku Sveta Sofija u Carigradu (537), koja je 1453. pretvorena u džamiju (Aja Sofija), a 1934. u muzej
Na današnji dan - 14. novembar
Car Justinijan I Veliki

1533. Španski osvajači pod komandom Francisca Pizarra zauzeli su grad Kusco, prijestonicu carstva Inka, u današnjem Peruu.

1770. Škotski istraživač James Bruce je otkrio da je izvorište Plavog Nila u jezeru Tana u sjeverozapadnoj Etiopiji.

1831. Umro Georg Wilhelm Friedrich Hegel, njemački filozof. Njegov filozofski stav je da svijet postoji objektivno, ali ne sasvim nezavisno od ljudske svijesti. Tvorac je sistema apsolutnog idealizma u kojem apsolutno bivstvo ima tročlanu strukturu: ideja - priroda - duh.

image
August Šenoa

1838. U Zagrebu rođen August Šenoa, pjesnik, romanopisac, kritičar i feljtonist. On je najutjecajniji hrvatski pisac 19. vijeka (“Zlatarevo zlato”, “Seljačka buna”). Umro je 1881. od upale pluća.

1840. Rođen francuski slikar Claude Monet, jedan od osnivača impresionizma.

1847. U Švajcarskoj izbio građanski rat snaga Švajcarske konfederacije i sedam katoličkih kantona (Zonderbund), koji je okončan krajem istog mjeseca porazom Zonderbunda.

1863. Rođen belgijski hemičar Leo Baekeland, koji je postupkom kondenzacije formaldehida i fenola pronašao čvrstu plastičnu masu bakelit.

image
Jawaharlal Nehru

1889. Rođen indijski državnik Jawaharlal Nehru, prvi premijer Indije po sticanju nezavisnosti (1947 - 1964), jedan od osnivača i istaknuti lider Pokreta nesvrstanih zemalja.

1891. Rođen kanadski fiziolog Frederick Grant Banting, koji je s Charlesom Bestom 1921. izolovao inzulin.

1935. Rođen kralj Jordana Husein, koji je u 18. godini naslijedio oca, svrgnutog kralja Talala. Godine 1956. otkazao je britansko-jordanski ugovor iz 1948, nakon čega su Britanci napustili Jordan. U ratu sa Izraelom juna 1967. borio se na strani Egipta, a njegove vojne snage 1970. likvidirale su oružane formacije PLO-a u Jordanu.

1979. U zemljotresu u provinciji Korasan na istoku Irana poginulo je 385 ljudi.

1983. Prve američke krstareće rakete stigle u britansku vazduhoplovnu bazu Grinhem Komon, uprkos protestima pacifista.

1984. U Los Angelesu uhapšen ratni zločinac Andrija Artuković, ministar unutrašnjih poslova NDH u Drugom svjetskom ratu. U SAD je pobjegao 1948, ali su američke vlasti uporno odbijale da ga izruče Jugoslaviji. Izručen je 12. februara 1986, a u maju te godine osuđen na smrt. Umro je u zatvoru 1989.

1988. Palestinsko nacionalno vijeće prihvatilo je rezoluciju 242 UN-a, a time i novu političku strategiju koja sadrži priznavanje države Izrael, mirovne pregovore i odbacivanje terorizma.

1989. Crnački nacionalni pokret SWAPO izvojevao je ubjedljivu pobjedu na prvim izborima u Namibiji.

1991. Kambodžanski princ Norodom Sihanuk vratio se u zemlju nakon 13 godina izgnanstva.

1994. U tropskoj oluji Gordon na Haitiju poginulo je 829 ljudi.

2001. Pet država nasljednica bivše SFRJ postiglo je dogovor o početku pripreme za preraspodjelu 74,5 miliona dolara u zlatu, što bi bila prva tranša ukupne zaostavštine od oko dvije milijarde dolara.

2002. Argentina bankrotirala zbog nemogućnosti vraćanja kredita MMF-u.