logo
Rubrika: Vremeplov
Na današnji dan - 14. septembar
još 25 min. čitanja
četvrtak
14. Septembar 2017.

Na današnji dan - 14. septembar

Češki državnik i filozof Tomaš Garrigue Masaryk umro 1937. godine. Osnovao je Češku narodnu stranku (1900 - 1920) koja se borila za autonomiju Češke u okviru Austro-Ugarske, bio je prvi predsjednik Čehoslovačke od 1918. do 1935. godine
Na današnji dan - 14. septembar
Tomaš Garrigue Masaryk

1219. Proglašena autokefalnost Srpske pravoslavne crkve, koju je kod vizantijskog cara Teodora I Laskarisa i nikejskog patrijarha Manojla I Haritopula izdejstvovao Sava Nemanjić, potom prvi srpski arhiepiskop, sa sjedištem u manastiru Žiča.

1321. Umro Dante Alighieri, najveći italijanski pjesnik, koji je u svom djelu sintetizovao srednjovjekovnu kulturu i nagovijestio novi duh koji će se afirmisati u renesansi. Bio je i prozni pisac, književni teoretičar, filozof i političar. Njegova “Božanstvena komedija” smatra se jednim od najznačajnijih djela u svjetskoj književnosti.

1812. Francuske trupe pod Napoleonom Bonapartom ušle u Moskvu, koju su Rusi u povlačenju zapalili.

1829. Potpisan Jedrenski mirovni ugovor kojim je okončan rusko-turski rat. Srbija je na osnovu Jedrenskog mira 1830. dobila hatišerif o samoupravi, a Grčka nezavisnost.

1852. Umro engleski feldmaršal, vojvoda Arthur Wellesley Wellington, koji se proslavio pobjedom nad Napoleonom 1815. kod Waterlooa.

1860. U Beogradu umro srpski knez Miloš Obrenović, vođa Drugog srpskog ustanka 1815. Izborio je Srbiji autonomiju 1830, a za sebe nasljednu titulu kneza. Zbačen je 1839, ali se vratio na srpski prijesto 1858.

1960. Na sastanku predstavnika zemalja proizvođača nafte u Bagdadu osnovana je Organizacija zemalja izvoznica nafte (OPEC).

1975. U Amsterdamu jedan nezaposleni učitelj je kuhinjskim nožem isjekao “Noćnu stražu”, jednu od najcjenjenijih Rembrandtovih slika.

image
Grace Patricia Kelly

1982. Dan nakon saobraćajne nesreće umrla je princeza Grace od Monaca, bivša američka filmska glumica Grace Patricia Kelly, dobitnica Oscara za ulogu u filmu “Provincijalka”.

1982. U eksploziji bombe podmetnute u sjedište kršćanske partije Falange u istočnom Bejrutu poginuli su predsjednik Libana Bashir Gemayel i još 20 ljudi.

1992. Savjet bezbjednosti UN-a usvojio je rezoluciju o povećanju broja i proširenju mandata međunarodnih mirovnih snaga u BiH (UNPROFOR).

1993. Predsjednik Predsjedništva BiH Alija Izetbegović i predsjednik Hrvatske Franjo Tuđman u Genevi potpisali Deklaraciju o prekidu neprijateljstava i vojnih sukoba između Armije RBiH i HVO-a, raspuštanju logora i stvaranju uslova za slobodan i neometan prolaz humanitarnih konvoja.

1995. Borci Sedmog korpusa Armije BiH oslobodili Donji Vakuf i Vinac, a borci Petog korpusa Armije BiH oslobodili Bosanski Petrovac od srpskih snaga.

1996. U BiH održani prvi opšti izbori poslije potpisivanja Mirovnog sporazuma u Daytonu u decembru 1995. Pobijedile su tri nacionalne stranke, Srba, Hrvata i Bošnjaka.

1997. U požaru u rafineriji nafte u Visakapatamu, na jugu Indije, poginulo je najmanje 56 ljudi, a istog dana je u centralnom dijelu te zemlje poginuo 81 putnik kada se pet vagona ekspresnog voza survalo s mosta u rijeku.

2001. Senat SAD-a usvojio rezoluciju kojom se predsjedniku Georgeu Bushu odobrava da preduzme sve neophodne i odgovarajuće mjere povodom terorističkih napada 11. septembra. Predsjednik Bush odobrio je mobilizaciju 50.000 rezervista.

2003. Na referendumu u Švedskoj građani se izjasnili protiv priključenja te zemlje Evropskoj uniji.

image
Florence Hartmann

2009. Haški tribunal osudio je Florence Hartmann, bivšu predstavnicu glavne tužiteljice tog suda Carle del Ponte, na kaznu od 7.000 eura, jer je objavila dvije povjerljive odluke Suda iz procesa protiv Slobodana Miloševića.