logo
Rubrika: Vremeplov
Na današnji dan - 4. decembar
još 25 min. čitanja
ponedjeljak
4. Decembar 2017.

Na današnji dan - 4. decembar

U Zagrebu 1893. godine rođen August Cesarec, hrvatski književnik, prevoditelj, publicist i politički djelatnik. Prevodio je Maksima Gorkog, Victora Hugoa i Émilea Zolu. Ustaške vlasti su ga uhitile i strijeljale 17. jula 1941. godine
Na današnji dan - 4. decembar
August Cesarec

1371. Umro car Uroš Nemanjić, sin cara Dušana i jedini nasljednik srpskog carstva. Stupivši na prijesto u 19. godini, poslije Dušanove smrti 1355, nije uspio da sačuva carstvo koje se poslije njegove smrti raspalo na niz samostalnih oblasti pod vlašću moćnih feudalaca. Njegovom smrću izumrla je loza Nemanjića. Prema predanju, ubijen je mučki u lovu, kada se sagnuo nad vodom da se osvježi.

1642. Umro francuski državnik, kardinal Armand Jean du Plessis de Richelieu, koji je kao ministar kralja Louisa XIII (od 1629) imao stvarnu vlast u Francuskoj i podigao moć francuske krune. Osnovao je 1635. Francusku akademiju.

1679. Umro engleski filozof Thomas Hobbes, predstavnik klasičnog engleskog empirizma. Ideje o čovjeku kao slobodnom pojedincu i državi kao vještačkoj tvorevini nastaloj na osnovu ugovora pojedinaca iznio je u djelima “Levijatan”, “Osnovi prirodnog zakona i politike”, “O čovjeku”, “O tijelu”, “O građaninu”.

1791. Izašao prvi broj britanskog Observera, najstarijeg sedmičnog lista u svijetu.

1829. Britanci u Indiji zabranili običaj spaljivanja udovica prilikom spaljivanja njihovih muževa na posmrtnoj ceremoniji.

1945. Umro američki biolog i genetičar Thomas Hunt Morgan, osnivač genetike, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1933. za otkriće funkcije hromozoma u prenošenju nasljednih svojstava. Izradio je prve mape položaja gena u hromozomima i smatra se glavnim predstavnikom teorije naslijeđa.

1974. U blizini glavnog grada Šri Lanke Kolomba srušio se holandski avion DC-8. Poginuli su svi putnici i članovi posade, njih 191.

image
Edward Benjamin Britten

1976. Umro Edward Benjamin Britten, jedan od najznačajnijih engleskih kompozitora 20. vijeka. Sa operskim pjevačem Peterom Pearsom osnovao je 1948. Aldeburški muzički festival (“Otmica Lukrecije”, “Ratni rekvijem”).

1977. Na jugu Malezije poginulo 100 ljudi prilikom pada aviona koji je otela japanska teroristička grupa Crvena armija.

1980. U avionskoj nesreći u blizini Lisabona, poginuo je portugalski premijer Francisco Sa Carneiro.

1991. Otmičari oslobodili posljednjeg Amerikanca, novinara Terryja Andersona, koji je kao talac u Libanu proveo 2.454 dana. Pripadnici Islamskog džihada kidnapovali su Andersona 16. marta 1985.

1995. Prvi vojnici NATO-a - prethodnica trupa za implementaciju Dejtonskog mirovnog sporazuma, sletjeli su u dva aviona na Sarajevski aerodrom.

1997. U kanadskom gradu Otawi predstavnici 121 države potpisali historijski sporazum o zabrani upotrebe protivpješadijskih mina, ali je više zemalja, uključujući SAD, odbilo to da učini.

1998. Posljednji borci Crvenih Kmera predali se armiji Kambodže, čime je poslije dvije decenije okončana borba tog maoističkog pokreta protiv vladinih snaga.

2003. Tužilaštvo za ratne zločine u Beogradu podiglo je optužnicu protiv osam lica za ratni zločin počinjen u Vukovaru 1991, kada je ubijeno oko 200 civila. To je prva optužnica koju je to tužilaštvo podiglo od kada je osnovano, u julu 2003.

image
Solar-impul avion

2009. Prvi solarni avion na svijetu solar-impul, djelo švajcarskog inženjera Bertranda Piccara, uspješno je obavio probni let. Avion koristi baterije čije se ćelije pune energijom Sunca, a let je bio samo 350 metara dužine.

2012. Tajfun Bopa koji je pogodio južno filipinsko ostrvo Mindanao usmrtio je više od 1.000 osoba, dok je veliki broj ljudi nestao.