logo
Rubrika: Vremeplov
Na današnji dan - 9. oktobar
još 25 min. čitanja
ponedjeljak
9. Oktobar 2017.

Na današnji dan - 9. oktobar

U Docu kod Travnika 1892. godine rođen književnik Ivo Andrić, čije je djelo donijelo međunarodni ugled i priznanje jugoslovenskoj književnosti. Dobitnik Nobelove nagrade za književnost (1961) (“Na Drini ćuprija”, “Travnička hronika”...)
Na današnji dan - 9. oktobar
Ivo Andrić u Višegradu

1835. Rođen francuski kompozitor i klavirski virtuoz Camille Saint-Saëns, jedan od osnivača Nacionalnog muzičkog društva (1871). Njegov bogati opus obuhvata sve vrste muzičkih djela od kojih je najpoznatija opera “Samson i Dalila”.

1854. Rođen srpski fizičar i pronalazač Mihailo Pupin, profesor matematike i fizike (1901) na Kolumbija univerzitetu. Njegov najznačajniji pronalazak, samoindukcioni kalemovi (Pupinovi kalemovi, 1890), omogućio je telefonski i telegrafski prenos na velike daljine pomoću kabla. Za autobiografsku knjigu “Od iseljenika do pronalazača” dobio je 1924. Pulitzerovu nagradu.

1915. Njemačke i austrougarske trupe u Prvom svjetskom ratu zauzele Beograd.

image
Kralj Aleksandar I Karađorđević i Barthou u Marseillesu

1934. U Marseillesu ubijen jugoslovenski kralj Aleksandar I Karađorđević. Atentat u kojem je poginuo i francuski ministar inostranih poslova Jean-Louis Barthou izvršio je Vlada Černozemski, makedonski nacionalista.

1962. Uganda stekla nezavisnost poslije 70 godina britanske kolonijalne uprave.

1963. Više od 2.000 ljudi je poginulo u poplavama kada je pukla oko 300 metara visoka brana Vajont kod Belluna, u sjeveroistočnoj Italiji.

1967. U Boliviji ubijen argentinski revolucionar Ernesto Che Guevara, simbol revolucije u Južnoj Americi. Kao beskompromisni borac za pravdu, stekao je veliku popularnost širom svijeta, posebno među mladima. Učesnik Kubanske revolucije, ministar u Castrovoj vladi (1961-1965), postao je u novembru 1966. lider gerilaca u Boliviji, u oktobru 1967. je zarobljen, a potom ubijen.

1975. Sovjetski fizičar i disident Andrej Saharov dobio Nobelovu nagradu za mir.

1983. U eksploziji bombe u Rangunu, glavnom gradu Burme, ubijeno je 18 vladinih funkcionera Južne Koreje, među kojima četiri ministra i šef diplomatije Li Bum Suk. Južnokorejske vlasti su za podmetanje bombe optužile agente Sjeverne Koreje.

1992. U pokušaju da spriječi dalje razbuktavanje rata u BiH, Savjet bezbjednosti UN-a usvojio je rezoluciju o zabrani vojnih letova u vazdušnom prostoru naše zemlje, a mirovnim snagama UNPROFOR-a naloženo je da nadgledaju kako se zabrana poštuje.

image
Zaim Imamović

1995. Na trnovsko-kalinovačkom ratištu, na visu Čelina prema Rogoju poginuo je od gelera granate Zaim Imamović, komandant 14. divizije Armije RBiH. Sa svojim borcima oslobodio je Pašinu planinu, Vratlo, Krajačiće, Hum, Lupoč...

1995. Španska nacionalna asocijacija fotografskih izvještača štampe dodijelila je na kongresu u Barceloni godišnji trofej Aliji Izetbegoviću, tadašnjem predsjedniku Predsjedništvu RBiH. Izetbegović nagradu dobio kao najistaknutija međunarodna ličnost u 1995. godini.

1997. Više od 200 ljudi je poginulo kada je uragan Paulina pogodio meksičko ljetovalište Acapulco.

2001. Američki naučnici Eric Cornell i Carl Wieman i Nijemac Wolfgang Ketterle dobili Nobelovu nagradu za fiziku. Oni su otkrili novo stanje materije, ultrahladni gas (Bose-Einsteinova kondenzacija - BEC), čija primjena otvara nove mogućnosti za razvoj precizne elektronike.

2002. Umro jugoslovenski televizijski reditelj Sava Mrmak.

2004. U Afganistanu održani prvi direktni predsjednički izbori u historiji te zemlje, na kojima je pobijedio dotadašnji privremeni predsjednik Hamid Karzai.